Πώς ορίζεται ο νους στην ορθόδοξη νηπτική παράδοση και περί σκοτασμού και θεραπείας του νοός από Αναστασία Αμπατζίδου

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεος μιλάει για το θεολογικό όρο νους στο πλαίσιο της νηπτικής θεολογίας της Εκκλησίας και περί του σκοτασμού και της θεραπείας του νοος. Ο ομιλών Ιεράρχης τονίζει ότι σύμφωνα με τους ησυχαστές πατέρες ο νους έχει τρεις κινήσεις: τη φυσική κίνηση του νοος στη καρδιά, η πάρα φύσιν κίνηση όπου ο νους βγαίνει έξω από τη καρδιά και ταυτίζεται με τη διάνοια, και υπέρ φύσιν όταν ο νους αναφέρεται στο Θεό και ανυψώνεται από όλα τα κτιστά και προσεύχεται.

Όλα τα προβλήματα αρχίζουν από τους «στραβούς» λογισμούς – Μητροπολίτης ...

Πως θεραπεύεται η ψυχή, Απόσπασμα από το βιβλίο: "Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία" του Σεβ. Ι. Βλάχου. Κεφάλαιο Γ'

Ο Χριστιανισμός είναι θεραπευτική επιστήμη

Όλη η  παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας συνίσταται στο να θεραπεύσει και να ζωοποιήσει την νεκρά από την αμαρτία ψυχή.  Σ’ αυτό το σημείο έγκειται η θεραπεία της ψυχής και σ’ αυτό συντελούν όλα τα Μυστήρια και όλη η ασκητική ζωή της Εκκλησίας.
Όποιος αγνοεί αυτήν την πραγματικότητα δεν μπορεί να αισθανθεί την ατμόσφαιρα της Ορθοδόξου Παραδόσεως. Θα δούμε στην συνέχεια τι είναι αυτή η υγεία και η ζωοποίηση της ψυχής και μερικούς τρόπους για την απόκτησή της, καθώς επίσης και πως λειτουργεί μια υγιής και ζωντανή ψυχή. (Απόσπασμα από το βιβλίο: "Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία" του Σεβ. Ι. Βλάχου. Κεφάλαιο Γ')

Η υγεία της ψυχής είναι η απάθεια και η γνώση[58]. Ψυχή τελεία είναι «η ταις αρεταίς ανακραθείσα»[59]. Ψυχή τελεία είναι εκείνη της οποίας «η παθητική δύναμις νένευκεν ολοτελώς προς τον Θεόν»[60]. Ψυχή καθαρά είναι «η αγαπώσα τον Θεόν»[61]. Ψυχή καθαρά είναι «η παθών ελευθερωθείσα και υπό της θείας αγάπης αδιαλείπτως ευφραινομένη»[62].

Οι άγιοι Πατέρες περιγράφουν και μερικούς τρόπους δια των οποίων ανασταίνεται, ζωοποιείται και θεραπεύεται η ψυχή. Η λύπη κατά Θεόν, δηλαδή η μετάνοια, αναιρεί την ηδονή∙ «ηδονής δε αναίρεσις, ανάστασις υπάρχει ψυχής»[63]. Ο Μέγας του Θεού θεράπων Αντώνιος έλεγε ότι πρέπει να καθαρεύσωμεν την διάνοιαν. «Εγώ γαρ πιστεύω, ότι καθαρεύσασα πανταχόθεν και κατά φύσιν εστώσα δύναται διορατική γινομένη, πλείον και μακρότερον βλέπειν των δαιμόνων, έχουσα τον αποκαλύπτοντα Κύριον αυτή»[64]. Δηλαδή μας συνιστά, ο άγιος θεράπων της ψυχής, να καθαρίζουμε την διάνοια. Είναι παρατηρημένο ότι, όταν κρατά κανείς τον νου του καθαρό από λογισμούς και
διάφορες εικόνες, τότε μπορεί να διατηρεί καθαρά την ψυχή του.

Ο Θεόληπτος Μητροπολίτης Φιλαδελφείας διδάσκει: «όταν τους έξω περισπασμούς καταργήσης και τους έσω λογισμούς καταλείψης, εγείρεται τότε ο νους εν τοις έργοις και τοις λόγοις του πνεύματος». Η προσπάθεια να κρατήσει κανείς τον νου του καθαρό και η προσπάθεια να ελευθερωθεί από τους πολλούς περισπασμούς έχει σαν αποτέλεσμα να φανεί μέσα μας ο νους, ο οποίος μέχρι πρότινος ήταν νεκρός και άρα αφανής. Γι’ αυτό πάλι ο Θεόληπτος παραγγέλλει: «στήσον τοιγαρούν τας ομιλίας των έξω και πύκτευσον προς τους έσω λογισμούς, μέχρις αν εύρης τον τόπον της καθαράς προσευχής και τον οίκον, εν ω Χριστός κατοικεί»[65]. Η καρδιά, όπως θα παρατηρηθεί σε άλλο σημείο, είναι ο οίκος όπου κατοικεί ο Θεός. Θα τον ανακαλύψουμε μόνον όταν αγωνισθούμε για να ζήσουμε ησυχαστικά και όταν αγωνισθούμε εναντίον των λογισμών που κυριαρχούν μέσα μας. Έχει μεγάλη σημασία η καθαρότης του νου. Η μέθοδος αυτή είναι απλή, αλλά περιεκτική και προξενεί μεγάλη ωφέλεια στην ψυχή του ανθρώπου, αφού την καθιστά ναό του Παναγίου Πνεύματος.

Η ψυχή θεραπεύεται όταν αποστέργη την προς τα χείρω σχέση και προσκολλάται δια της αγάπης τω κρείττονι[66].

Ιερόθεος, Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου

Ο Μητροπολίτης Ιερόθεος Σ. Βλάχος γεννήθηκε στα Ιωάννινα το 1945 και αποφοίτησε από την Θεολογική Σχολή του Α.Π. Θεσσαλονίκης. Χειροτονήθηκε ιερέας το 1971. Υπηρέτησε σαν Ιεροκήρυκας στη Μητρόπολη Εδέσσης Πέλλης και Αλμωπίας και αργότερα στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών όπου ήταν και υπεύθυνος Νεότητος. Εκλέχθηκε Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου το 1995.
Δίδαξε Ελληνικά για αρκετά Εξάμηνα και έδωσε διαλέξεις περί Ορθοδόξου Ηθικής στους φοιτητές της Θεολογικής Σχολής του Αγίου Ιωάννη του Δαμασκηνού στο Πανεπιστήμιο του Πατριαρχείου Αντιοχείας στο βόρειο Λίβανο.
Από τα φοιτητικά του χρόνια ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για τους Πατέρες της Εκκλησίας, εργάστηκε για ένα διάστημα σε βιβλιοθήκες μοναστηριών του Αγίου Όρους, σε καταγραφή κωδίκων. Ιδιαίτερα εντρύφησε στη διδασκαλία του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά.
Η μελέτη των πατερικών κειμένων και κυρίως των ησυχαστών Πατέρων της Φιλοκαλίας, η επί σειρά ετών μελέτη του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, η επικοινωνία με τους μοναχούς του Αγίου Όρους, και η μακρόχρονη ποιμαντική του πείρα, τον οδήγησαν στη βεβαιότητα ότι η Ορθόδοξη Θεολογία είναι επιστήμη που θεραπεύει τον άνθρωπο και ότι οι νηπτικοί Πατέρες μπορούν να βοηθήσουν τον σύγχρονο άνθρωπο που ταλαιπωρήται από πολλά εσωτερικά και εξωτερικά προβλήματα.
Με αυτό το πνεύμα έγραψε πλήθος βιβλίων, καταστάλαγμα πολύχρονης ποιμαντικής πείρας, σχετικά με την " Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία " . Μερικά από τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες όπως Αγγλικά, Αραβικά, Γαλλικά, Ισπανικά, Ρωσσικά, Σερβικά.Με το έργο του μεταφέρει το Ορθόδοξο πνεύμα της Φιλοκαλίας στον ταλαιπωρημένο άνθρωπο της εποχής μας. Και αυτός είναι ο λόγος που προκαλεί τόσο μεγάλο ενδιαφέρον το έργο του.

Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
(2018)     Η "Αγία και Μεγάλη Σύνοδος" στην Κρήτη, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2017)     "Δερμάτινοι χιτώνες", Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2017)     "Πραγμάτων έλεγχος", Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2017)     "Χωρίς υποσημειώσεις", Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2016)     "Μαχόμενη θεολογία", Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2016)     Ο άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης ως εμπειρικός θεολόγος, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2016)     Οι θεομητορικές εορτές, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2015)     Αποστολή και Ιεραποστολή στην Μέση Ανατολή, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2015)     Καλλίνικος, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2014)     Σύνοδος ουρανού και γης, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2013)     Θεολογία γεγονότων, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2012)     Μεταπατερική θεολογία και εκκλησιαστική πατερική εμπειρία, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2012)     π. Ιωάννης Ρωμανίδης, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2011)     Εμπειρική δογματική της Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2011)     Μεταφράσεις, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2010)     The Illness and Cure of the Soul in the Orthodox Tradition, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2010)     The Science of Spiritual Medicine, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2010)     Εμπειρική δογματική της Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2010)     Λόγοι και διάλογοι στην Κύπρο, την Ρωσία, την Ρουμανία και την Γεωργία, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2009)     A Night in the Desert of the Holy Mountain, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2009)     Catechisme illustre de l'Eglise Orthodoxe, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2009)     Εποπτική κατήχηση, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2009)     Η ζωή μετά τον θάνατο, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2009)     Η ιατρική εν Πνεύματι επιστήμη, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2009)     Παλαιά και Νέα Ρώμη, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2008)     The Feasts fo the Lord, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2008)     Μια βραδυά στην έρημο του Αγίου Όρους, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2008)     Οι Δεσποτικές εορτές, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2008)     Παλαιόν όφλημα, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2007)     "Οίδα άνθρωπον εν Χριστώ", Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2007)     Anshaulicher Katechismus der Orthodoxen Kirche, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2007)     Hesychia and Theology, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2007)     Εις μνημόσυνον, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2007)     Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς ως αγιορείτης, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2006)     Entering the Orthodox Church, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2006)     Orthodox Psychotherapy, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2006)     Psychotherapie Orthodoxe, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2006)     Θρησκεία και εκκλησία στην κοινωνία, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2006)     Ποιότητα ζωής, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2005)     The Mind of the Orthodox Church, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2005)     Βιοηθική και βιοθεολογία, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2005)     Η Αποκάλυψη του Θεού, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2005)     Το μυστήριο της παιδείας του Θεού, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2005)     Το πρόσωπο στην ορθόδοξη παράδοση, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2004)     Ησυχία και θεολογία, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2004)     Ορθόδοξη ψυχοθεραπεία, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2004)     Τα συνοδικά και πατριαρχικά κείμενα, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2004)     Ψυχική ασθένεια και υγεία, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2003)     Εκκλησιαστικοί αναβαθμοί, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2003)     Υπαρξιακή ψυχολογία και ορθόδοξη ψυχοθεραπεία, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2002)     Ο ορθόδοξος μοναχισμός ως προφητική, αποστολική και μαρτυρική ζωή, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2002)     Οικουμενικό Πατριαρχείο και Εκκλησία της Ελλάδος, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2002)     Όσοι πιστοί, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2002)     Το σώμα του ανθρώπου η άσκηση και η άθλησή του, Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος
(2001)     Ο βλέπων, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2000)     St. Gregory Palamas as a Hagiorite, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2000)     Γέννημα και θρέμμα Ρωμηοί, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2000)     Καιρός του ποιήσαι, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2000)     Μεταξύ δύο αιώνων, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(2000)     Ταυτότητα και ταυτότητες, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(1999)     A Visual Catehism of the Orthodox Church, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(1999)     The Person in the Orthodox Tradition, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(1998)     Life after Death, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(1998)     Orthodox Spirituality, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(1998)     Εικονοφιλικό και εικονοκλαστικό πνεύμα
(1998)     Κατήχηση και βάπτιση των ενηλίκωνβα, Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος
(1998)     Κόσμημα της εκκλησίας, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(1998)     Μικρά είσοδος στην ορθόδοξη πνευματικότητα, Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος
(1997)     Εντεύξεις και συνεντεύξεις, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(1994)     AIDS: Ένας τρόπος ζωής, Όψις
(1994)     Ορθόδοξος και δυτικός τρόπος ζωής, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(1994)     Παρεμβάσεις στην σύγχρονη κοινωνία, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(1994)     Παρεμβάσεις στην σύγχρονη κοινωνία, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(1993)     Ανατολικά, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(1993)     Εκκλησιαστικό φρόνημα, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)
(1992)     Το πολίτευμα του σταυρού, Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας)

Συμμετοχή σε συλλογικά έργα
(2008)     Γέροντας Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης, Ιερά Μονή Ζωοδόχου Πηγής - Χρυσοπηγής
(2008)     Γέροντας Σωφρόνιος, ο θεολόγος του ακτίστου φωτός, Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου [εισήγηση]
(1997)     Θεολογία και μοναχισμός, Αδελφότης Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Ναυπάκτου [εισήγηση]

Ναυπάκτου κ. Ἱεροθέου: Ἡ ἐσωτερική ζωή τῶν Ἀποστόλων

τοῦ Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου κ. Ἱεροθέου

(Προφορική καί ἀπομαγνητοφωνημένη)

Μέ παρακαλεῖ ὁ ἅγιος Καθηγούμενος νά ὁμιλήσω καί σήμερα. Ἔχοντας ὁμιλήσει καί ἄλλες δύο φορές γιά τούς Ἁγίους Ἀποστόλους, θά τονίσω μερικά ἄλλα σημεῖα.

Ἡ ἐμπειρία καί ἡ ἔκφραση τῶν Ἀποστόλων

Λένε μερικοί ὅτι οἱ Ἀπόστολοι ἦταν ἀγράμματοι ψαράδες. Βεβαίως ἦταν ψαράδες, ἀλλά δέν ἦταν ἐντελῶς ἀγράμματοι μέ τήν σημερινή ἔννοια τοῦ ὅρου. Εἶχαν κάποιες γνώσεις. Στήν Γαλιλαία πού μεγάλωσαν ἐπικρατοῦσε ἡ ἑλληνική παιδεία, ἡ ἑλληνική παράδοση καί εἶναι χαρακτηριστικό ὅτι ὅλοι οἱ Ἀπόστολοι γνώρισαν τήν ἑλληνική γλώσσα. Ἔχουμε τόν Εὐαγγελιστή Ἰωάννη πού ἔγραφε τέλεια ἑλληνικά, δηλαδή ἡ γλώσσα τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου εἶναι ἡ πιό σωστή γλώσσα ἀπό πλευρᾶς ἑλληνικῆς. Ἔχουμε τόν Ἀπόστολο Πέτρο, ὁ ὁποῖος ἔγραψε τίς καθολικές ἐπιστολές στήν ἑλληνική γλώσσα. Ἑπομένως, δέν ἦταν ἁπλῶς ἀγράμματοι ψαράδες.

Φυσικά ἦταν Γαλιλαῖοι, εἶχαν ἑβραϊκή καταγωγή, ἀλλά ἤξεραν τήν ἀραμαϊκή γλώσσα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, γνώριζαν ὅμως καί τήν ἑλληνική γλώσσα καί ἄρα δέν μπορεῖ νά τούς πῆ κανείς ἐντελῶς ἀγράμματους. Μάλιστα ὁ Ἀπόστολος Παῦλος φαίνεται ὅτι γνώριζε καί τήν ἀρχαία ἑλληνική φιλοσοφία διότι, ὅταν πῆγε στόν Ἄρειο Πάγο καί μίλησε, ἀνέφερε μερικούς ἀρχαίους φιλοσόφους, Ἕλληνες συγγραφεῖς. Ὅμως, γιά ἄλλα πράγματα μιλοῦσαν οἱ φιλόσοφοι καί γιά ἄλλα μιλοῦσαν οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι. Ἔχουμε τόν Ἅγιο Λουκᾶ, ὁ ὁποῖος δέν ἦταν ἐκ τῶν Δώδεκα, ἦταν ἐκ τῶν ἑβδομήκοντα, πού γράφει πάρα πολύ ὡραῖα ἑλληνικά καί τό τρίτο Εὐαγγέλιο, ἀλλά καί τίς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων. Ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης ἔχει στό Εὐαγγέλιό του μία θεολογία ἡ ὁποία εἶναι πολύ ὑψηλή.

Θέλω νά πῶ ὅτι ὅλοι οἱ Ἀπόστολοι εἶχαν τήν ἐμπειρία τῆς Πεντηκοστῆς, εἶχαν φθάσει στήν θέωση. Ξέρουμε ὅτι ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, ὅπως εἶπα χθές, ἀνέβηκε μέχρι τρίτου οὐρανοῦ καί «ἤκουσε ἄρρητα ρήματα». Τί θά πῆ ἄρρητα ρήματα; Εἶδε καί ἄκουσε πνευματικές καταστάσεις πού δέν συνδέονται μέ αὐτήν τήν ζωή. Ἡ ἐμπειρία τήν ὁποία εἶχε ἦταν «ὑπέρ αἴσθησιν, ὑπέρ νόησιν, ὑπέρ ὅρασιν», ἀλλά στήν συνέχεια, ὅταν καθένας ἐκφράζη τήν ἐμπειρία αὐτή, χρησιμοποιεῖ τίς δικές του γλωσσικές ἱκανότητες καί τά λόγια τά ὁποῖα ὁ ἴδιος γνωρίζει. Ἔτσι βλέπουμε τήν διαφορά μεταξύ τῶν Εὐαγγελιστῶν καί τῶν Ἀποστόλων ὡς πρός τήν γλώσσα, ὄχι ὡς πρός τήν ἐμπειρία. Ἡ ἐμπειρία εἶναι ἴδια, καί ἡ ἐμπειρία τῶν ἁγίων Προφητῶν καί ἡ ἐμπειρία τῶν ἁγίων Ἀποστόλων καί ἡ ἐμπειρία τῶν ἁγίων Πατέρων.

Εἶναι χαρακτηριστικό αὐτό πού λέει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς: «τοῦτο τελειότης ἐστί σωτήριος ἔν τε γνώσει καί δόγμασι, τό ταὐτά φρονεῖν προφήταις, ἀποστόλοις, πατράσι, πᾶσιν ἁπλῶς, δι’ ὧν τό ἅγιον Πνεῦμα μαρτυρεῖται λαλῆσαν περί τε Θεοῦ καί τῶν κτισμάτων αὐτοῦ». Δηλαδή, ἡ σωτήρια τελειότητα εἶναι νά φρονοῦμε καί νά πιστεύουμε τά ἴδια τά ὁποῖα πίστευαν οἱ Προφῆτες, οἱ Ἀπόστολοι καί οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, στούς ὁποίους τά ἀπεκάλυψε τό Ἅγιον Πνεῦμα γιά τόν Θεό καί τά κτίσματά Του.

Δέν εἶναι ἄλλο ἡ προφητική παράδοση, ἄλλο ἡ ἀποστολική παράδοση, ἄλλο ἡ πατερική παράδοση, ἀλλά εἶναι ἡ ἴδια ἐμπειρία καί θεολογία. Ἡ διαφορά εἶναι ὅτι οἱ Προφῆτες στήν Παλαιά Διαθήκη ἔβλεπαν τόν Ἄσαρκο Λόγο, τόν Γιαχβέ, πού σημαίνει ὁ Ὤν, ὁ Ὑπάρχων. Ὅλες οἱ ἐμφανίσεις τοῦ Θεοῦ στήν Παλαιά Διαθήκη εἶναι ἐμφανίσεις τοῦ Ἀσάρκου Λόγου. Στήν συνέχεια, στήν Καινή Διαθήκη ὁ Ἄσαρκος Λόγος προσλαμβάνει τήν ἀνθρώπινη φύση, τήν ἑνώνει μέ τήν θεία φύση ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως καί ἀχωρίστως καί ἔτσι ἔχουμε τώρα τόν Σεσαρκωμένο Λόγο. Ὅπως ψάλλουμε στήν Ἐκκλησία μας, αὐτό πού ἔχει συνθέσει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός τοῦ βαρέος ἤχου, «πρότερον μέν ἄσαρκον, ὕστερον δέ δι’ ἡμᾶς σεσαρκωμένον». Αὐτή εἶναι ἡ μόνη διαφορά.

Η βαρυσήμαντη επιστολή του Μητροπολίτη Πειραιώς προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη για τον Οικουμενισμό ΖΩΗΦΟΡΟΣ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ

Ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιῶς κ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ ἀπέστειλε εὐλαβῶς πρός τόν Παναγιώτατον Οἰκουμενικόν Πατριάρχην κ.κ. ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΝ τήν κάτωθι ἐπιστολήν:

᾿Αριθμ. Πρωτ. 722                                        

᾿Εν Πειραιεῖ τῇ 27ῃ Ἰουνίου 2013

Τῆ Αὐτοῦ Θειοτάτῃ Παναγιότητι,

τῷ Ἀρχιεπισκόπῳ Κωνσταντινουπόλεως,

Νέας Ρώμης καί Οἰκουμενικῶ Πατριάρχῃ

Κυρίῳ μοι κ. Βαρθολομαίῳ Α΄,

Rum Patrikhanesi

34.220 Fener - Haliç – Instabul

TURKIYE

Παναγιώτατε, Θειότατε καί Πάνσεπτε Δέσποτα,

Μετά τοῦ προσήκοντος σεβασμοῦ καί εἰλικρινοῦς υἱϊκῆς ἀγάπης, προαγόμεθα νά γνωρίσουμε εἰς Ὑμᾶς τά κάτωθι˙ ταπεινῶς φρονοῦμεν, ὅτι ὡς ἔσχατο μέλος τοῦ Παναγίου καί Παναχράντου Σώματος τοῦ Χριστοῦ καί δή ὡς Ὀρθόδοξος Ἐπίσκοπος, πέραν τῆς ὑπαγωγῆς μας στήν οἰκεία Ἱερά Σύνοδο τῆς Ἁγιωτάτης καί Αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία εἶναι ἡ Ἀνωτάτη Ἐκκλησιαστική μας Ἀρχή, ἀνήκουμε ἐν ταυτῶ καί στήν καθόλου καί Ἀδιαίρετο Μία, Ἁγία, Καθολική καί Ἀποστολική Ἐκκλησία καί ἔχουμε ταπεινό λόγο γιά τά θεολογικά, δογματικά καί ἐκκλησιολογικά θέματα. Γι’αὐτό, στήν ὀψέποτε συγκληθησομένη Οἰκουμενική ἤ Πανορθόδοξο ἤ Ἁγία καί Μεγάλη Σύνοδο ἐάν δέν εὑρισκόμεθα ἐνώπιον τοῦ Δικαιοκρίτου ἐπιθυμοῦμε νά συμμετέχουμε, ὡς διαποιμαίνοντες Ὀρθόδοξο ποίμνιο. Ἡ ἀναφορά στά θέματα αὐτά δέν μπορεῖ νά θεωρηθεῖ ὡς παρέμβαση στά ἐσωτερικά ἄλλης Ὁμοδόξου Ἐκκλησίας καί δή τοῦ Πανσέπτου Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, μετά τοῦ ὁποίου, ὅμως, ὅπως καί μεθ’ὅλων τῶν κατά τόπους Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, κοινό εἶναι τό Εὐαγγέλιο, κοινή ἡ θεολογική καί ἐκκλησιαστική παράδοση, κοινόν τό Ἱερό Πηδάλιο τῶν Θείων καί Ἱερῶν Κανόνων, κοινή ἡ δογματική διδασκαλία, κοινή ἡ Ἱερά καί ἡ Πατερική Παράδοση.

Υἱϊκῶς καί ταπεινῶς ἐπικοινωνοῦντες μεθ’ Ὑμῶν, Παναγιώτατε Δέσποτα, οὐδέποτε λησμονοῦμεν ὅτι ὀφείλουμε τήν Ἀρχιερωσύνη κατ’ ἄνθρωπον στήν ἐγνωσμένη Ὑμετέρα ἀγάπη καί ὅτι ἔχουμε γευθεῖ τῆς εὐγενείας καί τῆς  Ὑμετέρας στοργῆς. Διά τοῦ παρόντος ὅμως Ἐπισκοπικοῦ γράμματος, ἐπιθυμοῦμεν ὡς υἱός πρός τόν Πατέρα αὐτοῦ νά ἐκφράσουμε, τήν ἄφατη ἀγωνία καί συνοχή, θλίψη καί ἔκπληξη, πού δοκιμάσαμε ἐξ αἰτίας τῶν δηλώσεων, ἐκδηλώσεων καί ἐν γένει κινήσεων τῆς Ὑμετέρας Πανσέπτου Παναγιότητος, κατά τήν πρόσφατη πατριαρχική ἐπίσκεψη Ὑμῶν στό Μιλᾶνο τῆς Ἰταλίας, ἀλλά καί εἰς Κωνσταντινούπολιν, μέ ἀφορμήν τόν ἑορτασμόν τῆς συμπληρώσεως 1700 ἐτῶν ἀπό τήν ὑπογραφή τοῦ «Διατάγματος τῶν Μεδιολάνων», καθώς καί γιά τήν πρότριτα γενομένη ἐπίσκεψη Ὑμῶν στήν Τσεχία καί Σλοβακία, κατά τίς ὁποῖες ἐκφράζονται θέσεις, ἐκτιμήσεις καί ἀπόψεις, ἐλάχιστα συμβιβαζόμενες πρός τό Ὀρθόδοξο δόγμα, ἦθος καί ἔθος καί οἱ ὁποῖες προκαλοῦν καί ἐμποιοῦν ἀπορία στό πλήρωμα τῶν πιστῶν, ἐγκυμονοῦν δέ καί κινδύνους καί ἀπροβλέπτες συνέπειες διά τήν ἑνότητα αὐτῆς ταύτης τῆς Ἁγίας μας Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ἐν τῶ συνόλῳ αὐτῆς.

Διευκρινίζοντας πλέον σαφέστερα τά πράγματα, μέ ἀπόλυτο σεβασμό πρός τό θεσμό τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καί πρός τό Πατριαρχικό Ἐκκλησιαστικό καί Διακονικό ἀξίωμα Ὑμῶν καί πρός τό Θεοτίμητο πρόσωπο Ὑμῶν, καταθέτουμε πρός Ὑμᾶς τά κάτωθι μέ καρδιακό πόνο, ἀγάπη καί εἰλικρίνεια καί ἀλήθεια.

Κρίνουμε ἀδήριτη τήν ἀνάγκη συγκλήσεως Πανορθοδόξου Συνόδου μέ τή συμμετοχή ἁπάντων τῶν Ὀρθοδόξων Πατριαρχῶν, Ἀρχιεπισκόπων, Μητροπολιτῶν καί Ἐπισκόπων καί λαϊκῶν θεολόγων, ἡ ὁποία θά ἔχει μέγα χρέος καί πρώτιστο καθῆκον νά καταδικάσει τήν παναίρεση τοῦ Οἰκουμενισμοῦ, ὑπό τό φῶς τῆς Ἁγιογραφικῆς, Ἁγιοπατερικῆς καί Ἱεροκανονικῆς διδαχῆς καί παραδόσεως καί νά ἐξαγγείλει στήν Πόλη καί τήν Οἰκουμένη, ὅτι ἡ σωτηρία δίδεται μόνο ἐντός τῆς Μίας, Ἁγίας, Καθολικῆς καί Ἀποστολικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καί ὅτι, δίχα τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως, δέν ὑπάρχει δυνατότης κοινωνίας μετά τοῦ ζῶντος Θεοῦ διό καί ἡ παροῦσα ἀναφορά μας ὑποβάλλεται ὡς σχετική αἴτησις πρός Ὑμᾶς τόν Ἔχοντα τήν θεόθεν εὐθύνην συντονισμοῦ τῶν Ὀρθοδόξων Αὐτοκεφάλων Ἐκκλησιῶν.

ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΠΙΣΤΕΩΣ Κατά του Οικουμενισμού Σύναξη Ορθοδόξων Κληρικών και Μοναχών Απρίλιος 2009

Όσοι με τη Χάρη του Θεού ανατραφήκαμε με ευσεβή δόγματα και ακολουθούμε σε όλα την Μία, Αγία, Καθολική, και Αποστολική Εκκλη­σία πιστεύουμε ότι:

Ή μοναδική οδός σωτηρίας των ανθρώπων1 είναι ή πί­στη στην Αγία Τριάδα, στο έργο και στη διδασκαλία του Κυρίου ημών Ιησού Χρίστου, τα συνεχιζόμενα εις το σώμα Αυτού, την Αγία Εκκλησία. Ο Χριστός είναι το μόνο αλη­θινό φως2 δεν υπάρχουν άλλα φώτα για να μας φωτίσουν, ούτε άλλα ονόματα που μπορούν να μας σώσουν «Ουκ εστίν εν άλλω ούδενί ή σωτηρία. ουδέ γάρ όνομα εστίν έτε­ρον υπό τον ουρανόν το δεδομένον εν ανθρώποις, εν ω δει σωθήναι ημάς»3. Όλα τα άλλα πιστεύματα, όλες οι θρη­σκείες, που αγνοούν και δεν ομολογούν τον Χριστό «εν σαρκί έληλυθότα»4 είναι ανθρώπινα κατασκευάσματα και έργα του Διαβόλου5, δεν οδηγούν στην αληθινή θεογνω­σία και στην δια του θείου βαπτίσματος αναγέννηση, αλλά πλανούν τους ανθρώπους και τους οδηγούν στην απώλεια. Οι Χριστιανοί πιστεύοντες εις την Άγια Τριάδα, δεν έχου­με τον ίδιο Θεό με καμία άλλη θρησκεία· ούτε με τις λεγό­μενες μονοθεϊστικές θρησκείες, τον Ιουδαϊσμό και τον Μωαμεθανισμό, οι όποιες δεν πιστεύουν στην Αγία Τριάδα.
Επί δύο χιλιάδες χρόνια η ιδρυθείσα από το Χριστό και καθοδηγούμενη από το Άγιο Πνεύμα Εκκλησία έμεινε σταθερή και ακλόνητη στην διδαχθείσα από το Χριστό, παραδοθείσα από τους Άγιους Αποστόλους και φυλαχθείσα από τους Άγιους Πατέρες σωτηριώδη Αλήθεια. Δεν κάμφθηκε από τους σκληρούς διωγμούς των Ιουδαί­ων αρχικά και των ειδωλολατρών στη συνέχεια κατά τους τρεις πρώτους αιώνες· ανέδειξε πλήθος μαρτύρων και εξήλθε νικήτρια, αποδείξασα την θεϊκή της προέλευση. Όπως λέ­γει θαυμάσια ο Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος: «Ουδέν Εκκλησίας δυνατώτερον... "Ανθρωπον εάν πολεμής, ή ένίκησας ή ενικήθης, έκκλησίαν δε εάν πολεμης, νικήσαί σε άμήχανον ό Θεός γάρ έστιν ό πάντων ισχυρότερος»6.
Μετά την κατάπαυση των διωγμών και τον θρίαμβο της Εκκλησίας επί των εξωτερικών εχθρών, των Ιουδαίων δη­λαδή και των ειδωλολατρών, πληθύνθηκαν και ενδυναμωθήκαν οι εσωτερικοί εχθροί της Εκκλησίας. Εμφανίσθηκαν οι ποικίλες αιρέσεις, οι όποιες επεχείρησαν να ανατρέψουν και να νοθεύσουν την παραδοθείσα πίστη, ώστε οι πιστοί να πάθουν σύγχυση και να ατονήσει η μπιστοσύνη τους στην ευαγγελική αλήθεια και στα παραδεδομένα. Ό Μέγας Βασίλειος σκιαγραφώντας την εκκλησιαστική κατάσταση που δημιούργησε η επί σαράντα έτη κυριαρχήσασα, και διοικητικά, αίρεση του Αρείου λέγει: «Καταπεφρόνηται τά τών Πατέρων δόγματα, άποστολικαί παραδόσεις έξουθένηνται, νεωτέρων ανθρώπων έφευρέματα ταις Εκκλησίας έμπολιτεύεται· τεχνολογούσι λοιπόν, ου θεολογούσιν οί άνθρωποι· ή του κόσμου σοφία τά πρωτεία φέρεται παρωσαμένη τό καύχημα τού Σταυρού. Ποιμένες απελαύνονται, άντεισάγονται δε λύκοι βαρείς διασπώντες τό ποίμνιον του Χριστού»7.
Ότι έγινε με τους εξωτερικούς εχθρούς, τις θρησκείες, συνέβη και με τους εσωτερικούς, τις αιρέσεις. Η Εκκλησία δια μεγάλων και φωτισμένων Άγιων Πατέρων οριοθέτη­σε και περιχαράκωσε την Ορθόδοξη πίστη με αποφάσεις Τοπικών και Οικουμενικών Συνόδων για συγκεκριμένες αμφισβητούμενες διδασκαλίες, αλλά και με την συμφωνία των Πατέρων (consensus Patrum) για το σύνολο τών θεμά­των της πίστεως. Είμαστε πλέον ασφαλείς, όταν ακολου­θούμε τους Άγιους Πατέρες και δεν μετακινούμε τα όρια που εκείνοι έθεσαν. Το «Επόμενοι τοις 'Αγίοις Πατράσι» και το «Μή μεταίρειν όρια α εθέντο οί Πατέρες ημών» απο­τελούν σταθερή γραμμή πορείας και ασφαλιστική δικλεί­δα της Ορθοδόξου πίστεως και ζωής. Κατά συνέπειαν οι βασικές θέσεις της Ομολογίας μας είναι οί εξής: